آموزش

آموزش ساخت پرتال

آموزش ساخت پرتال : پورتال  چیست؟ عبارت پرتال به معنى درگاه و در مى باشد . درحقیقت وظيفه يك سايت پرتال جمع آورى اطلاعات از منابع مختلف و ايجاد يك درگاه واحد براى دسترسى به كتابخانه اى از اطلاعات و خدمات دسته بندى و اختصاصى شده مى باشد . پرتال ها با اين هدف ايجاد
مى شوند كه كاربران اينترنت بتوانند گردش خود را در اينترنت از طريق يك مدخل مدرن و ساختيافته شروع نموده و هر موقع كه اراده كنند بدون هيچ مشكلى به نقطه شروع بازگردند .

در يك دسته بندى كلى عملكرد ها و قابليتهاى اصلى يك سيستم پرتال عبارتند از :
– دسترسى به اطلاعات مورد نياز

  • ارتباط با ديگر كاربران
  • دسترسى به برنامه هاى كاربردى مجزا

انجام امور روزمره كارى ، شهر ى ، ادارى و…

بنابراين يك سايت پرتال بايد علاوه برقابليتهاى زير بنايى همچون امنيت ، سرعت ، و دقت ، سرويسهاى متععدى نيز در اختيار كاربران و مديران سايت قرار دهد . عمده اين سرويسها عبارتند از:

  • سرويس مديريت محتوا2- سرويس پست الكترونيك
  • سرويس كنفرانس الكترونيكى
  • سرويس جستجو
  • سرويس عضويت در سايت
  • سرويس نظر سنجى
  • سرويس تكميل و ارسال فرم هاى الكترونيكى
  • سرويس پرداخت اينترنتى
  • سرويس خبر

بايد توجه داشت كه يك پرتال موفق تنها شامل مجموعه اى از منابع اطلاعاتى نيست بلكه تركيب درستى از سرويس هاى اصلى فوق الذكر است .

انواع پرتال :- پرتال هاى شركتى : Corporate Portal

دسترسى اختصاصى به اطلاعات خاصى از يك شركت يا
كمپانى خاص را فراهم مى كند

  • پرتال هاى تجارى : Commerce Portal

از مقوله تجارت الكترونيك پشتيبانى مى كند .

  • پرتال هاى شهرى

: City Portal

دسترسى به خدمات و اطلاعات يك شهر را ممكن مي سازد .
– پرتال هاى فراگير

: Pervasive Portal
دسترسى از طريق تجهيزات فراگير مثل سازد.PDA را ممكن مى

فصل اول: آشنایی با محیط کار پورتال

شرکت رفان یک شرکت تولید کننده قفل و دستگیره می باشد.که من در قسمت اداری و کامپیوتری ان مشغول به کار بودم.وظیفه من در این شرکت ابتدا اموزش ساخت و در نهایت ساخت پرتال بود که به سرپرستی اقای مهندس محمد تهرانی انجام شد.محل کار اموزی در میدان افسریه کوچه شرکت واحد کوچه باسکول پلاک 2 واقع شده  است.

 

 

فصل دوم مقدمه آموزش ساخت پرتال

بهبود و ايجاد اصلاحات در اداره حکومت ها و بخش دولتي موضوعي اساسي در دنياي تجارت امروزاست. لزوم پاسخ گويي به تغييرات ناشي از جهاني شدن، امور اقتصادي و تجارت جهاني، گسترش جوامع و انتظارات مشتريان به ويژهً با پيشرفت هاي دو دهة ي اخير در زمينه فناوري اطلاعات، روندي تکاملي در کشورهاي مختلف پاگرفته است. سرعت اين تغيير و تکامل در کشورهاي مختلف متفاوت است. اين تکامل دربرگيرنده طيف وسيعي از اهداف و چشم اندازها جهت بهبود عملکرد دولت ها در زمينه هاي قوانين و مقررات، شفافيت در اداره حکومت ها، سازندگي و مشارکت عمومي است.
پيشرفتهاي انجام گرفته در زمينه فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT)، در راستاي جامعه اطلاعات تغييرات زيادي در انتظارات شهروندان، ساختار سازمان ها، فرهنگ، علوم و فرآيندهاي کاري ايجاد نموده است. دولت ها به دنبال به کارگيري ابزارها و راهکارهاي مبتني بر (ICT) جهت پاسخگوئي به نياز شهروندان هستند.

تاثير دولت الکترونيکي به طور ساده اداره بهتر کشور با افزايش بازدهي سياست هاي دولت، ارتقاء سرعت و کيفيت خدمات دولتي، تعاملات بيشتر با شهروندان و افزايش بهره وري کليه فرآبندهاي دولتي است.

حال دولت الکترونيکي يکي از مهم ترين محورهاي کاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات در دنيا است. اين اهميت در کشور ما که دولت بزرگ ترين بنگاه اقتصادي و نهاد فرهنگي است، به مراتب بيشتر است. در تعريف دولت الکترونيکي مي توان گفت که: دولت الکترونيکي به معناي به کارگيري فناوري اطلاعات و ارتباطات در بخش هاي مختلف دولت، به منظور افزايش بهره وري و ارتقا سطح خدمات رساني است.

خلاصه تاریخچه پرتال:

اگر در دنیای کامپیوتر به عقب بازگردیم، زمانی را خواهیم یافت که در آن سیستم های نرم افزاری به گونه ای متحول شدند که دیگر لازم نبود برای کار با یک برنامه، برنامه های دیگر بسته شوند، یعنی می توانستیم همزمان از چند برنامه کاربردی استفاده کنیم بدون آنکه با مشکلی مواجه شویم.امکانی که قبل از آن وجود نداشت. تاریخچه پرتال ها از همان زمان آغاز شد و نسلهای تکامل یافته آنها یکی پس از دیگری پا به عرصه دنیای اطلاعات گذاشتند.

 

نسل اول پرتال ها

اولین پرتال ها، که از آنها تحت عنوان نسل اول نام برده می شود، بر فراهم نمودن محتویات ایستا، مستندات و همچنین خوراکهای اطلاعاتی زنده در صفحات وب مبتنی بودند. مثالهای نمونه این نسل سایت های yahoo یا Excite است. این پرتالها در محیطی به هم پیوسته، اهداف مشابهی را دنبال کرده و صفحه واسط مشخص و منحصر به فردی را برای دستیابی به مجموعه اطلاعات توزیع شده در سراسر شرکت یا سازمان خود، در اختیار کاربر می گذاشتند. این اطلاعات معمولا شامل اخبار شرکت، شرایط و فرم های استخدام، اطلاعاتی مربوط به کارکنان و چگونگی ارتباط با آنها، مستندات رسمی و سیاست های اعلام شده شرکت و همچنین لینک های ارتباطی مفید بود.

نسل دوم پرتال ها

نسل دوم پرتال ها بر اطلاعات مشخص تر و نرم افزارها متمرکز بودند. در اساس شباهت زیادی به خصوص در زمینه فراهم آوردن اطلاعات با نسل اول داشتند با این همه تفاوت مهمی نیز وجود داشت: این پرتالهای امکان همکاری کاربران را در محیطی به هم پیوسته فراهم می کردند و همین امکان، نقطه تمایز آنها با نسل پیشین محسوب می شد.

پرتال های نسل دوم قابلیت همکاری متقابل را در ادارات مجازی برای تیم های کاری و به منظور انجام وظایفشان فراهم می ساختند. نسل دوم پرتال ها سرویس های متعددی داشتند که از جمله آنها می توان به سرویس های مدیریت محتوی ( سازمان دهی و مدیریت اطلاعات مرتبط ) و سرویس های همکاری (که به کاربران امکان می داد با یکدیگر گپ زده و برای یکدیگر ایمیل فرستاده و قرار ملاقات تنظیم کنند) اشاره کرد. در این پرتال ها قابلیت تعریف گروه های کاربری نیزفراهم آمده بود. به بیان دیگر این پرتال ها سازو کار همکاری داخلی را در یک سازمان فراهم می ساختند.

نسل سوم پرتال ها

نسل سوم با هدف ایجاد فضای مجازی تجارت الکترونیک (E-Business ) بوجود آمد. پرتال های نسل سوم به عنوان واسط ارتباطی کارمندان، تهیه کنندگان، تولید کنندگان و مشتریان قلمداد می شوند. ویژگی فوق العاده این پرتالها امکان مرتبط شدن نرم افزارهای مستقر در سرورهای مختلف است. به بیان دیگر، این پرتال ها نقطه به هم پیوستن محتویات و برنامه های کاربردی مستقر در سرورهای مختلف بطور همزمان و با استفاده از همکاری سرویسهای خدماتی آنان اند. به علاوه امکان دسترسی به محتویات و امکانات سیستمهای مختلف را از طریق ابزارها و تجهیزات متنوع، بسته به نیاز کاربر امکان پذیر می کنند. این گروه پرتال ها مجموعه قابل توجه و ارزشمندی از اطلاعات، مستندات، امکانات و قابلیتهای نرم افزارهای مرتبط را از طریق درگاه واحدی برای کاربر فراهم می کنند.

به علاوه، این پرتالها به صورتی خودکار و بر اساس نقش کاربران هدفمند شده و ویژگیهایی خاص آنها می یابند. به بیان دیگر، نحوه نمایش، محتوی و امکانات در دسترس، بسته به نقش تعریف شده برای کاربر به گونه ای منحصر به فرد و خاص وی در اختیار او قرار می گیرد. کلید توسعه آینده این نسل از پرتال ها،ایجاد چهارچوب های کاری باز ( از قلب یک سازمان مجم اع پرتال ها وعه متنوعی از کاربران دارد که از جمله آنها می توان به مشتریان، شرکا، کارمندان اشاره کرد. همه این کاربران علاقه مندند از اطلاعات و خدمات آن سازمان استفاده کنند. کاملا آشکار است که هر کدام از آنها نیازهای خاص و اغلب متفاوتی دارد. برای پاسخگویی به این تنوع، انواع مختلف پرتال ایجاد شده و مورد استفاده قرار می گیرد. به طور کلی بر حسب چگونگی پاسخگویی به نیازهای کاربران، پرتال ها را می توان در چهار گروه زیر دسته بندی کرد:

جنبه های کارکردی یک پرتال

 

اگر چه پرتال ها در انواع و اندازه های متنوعی ساخته می شوند اما ویژگیهای محدود و مشخصی هسته اصلی آنها شناخته می شود:

vهر پرتال اطلاعات و خدمات را یکجا و در یک محل جمع آوری می کند.
vهر پرتال می تواند در اندازه لازم برای شخص و یا گروه سازمان دراید.
vهر پرتال در هر زمان و از هر مکانی قابل دسترس است.
هدف اصلی فراهم آوردن امکان دسترسی آسان به هرچیزی ( اطلاعات و خدمات ) است که یک کاربر برای انجام وظایف و مسئولیتهایش به آن احتیاج دارد، صرف نظر از اینکه منبع آن کجا باشد.ل تعریف نشده ) برای

:قطعا مطلع هستید که اولین بار شبکه غیر محلی در سال 1960 توسط آژانس پروژهاي تحقيقاتي پيشرفته سازمان دفاع آمريکا با نام “آرپانت” متولد شد.
در آن زمان تنها هدف از طراحی شبکه این شبکه حول این محور بود تا هر کامپيوتر به دو کامپيوتر متصل شود و پيامهاي ارسالي از يک نقطه شبکه به هرنقطه ديگر مي توانستند از مسيرهاي مختلفي بگذرند که با گذشت زمان و ارتباط این شبکه با چندین شبکه ارتباطی دیگر به مفهوم جدی تری به نام اینترنت دست یافت.
احتمالا آن زمان کمتر کسی باور می کرد که این شبکه به چنان عظمتی دست می یابد که مدیریت و کنترل آن چه در بخش مدیریتی و چه در بخش فنی نیاز به هزینه و متخصصین ویژه ای دارد که دلیل این ادعا چیزی نیست جز جای خالی وب!
اما با نظریه World Wide Web که امروز میلیون ها بار اطلاعات اینترنت توسط انواع مروگر ها بدست میلیون ها کاربر اینترنت مرور می شود علم اینترنت پا به مرحله جدیدی گذاشته است. مرحله ای پیچیده با کاربری فوق العاده آسان که همین آسان بودن دسترسی بعضا برخی از کاربران را به اشتباه وارد می کند که وب همان اینترنت است!
هدف از نظریه World Wide Web چیزی نبود جز دسترسی آسان و سریع به خدمات و محتویات اینترنتی از طریق یک Application خاص با قابلیت های مشخص که با ورود این Application ها گام جدید تری در عرصه سرویس دهی اینترنتی و نیز طبقه بندی اطلاعات در اینترنت به وجود آمد و این رقابت تا جایی رسید که کیفیت، ظاهر و امنیت مرورگر ها نیز برای کاربران مهم تلقی شد و بازار گرمی را برای سازندگان مرورگر ها به وجود آورد.

گسترش اطلاعات و سرویس دهی اینترنتی توسط وب سایت ها چنان رشد چشمگیری داشته است که بعید است کسی نام تمامی وب سایت های موجود در اینترنت را از حفظ باشد چرا که می بایست هر روز نام های کوتاه و بلند 20000 سایت جدید را بخاطر بسپارد!

اگر توجه داشته باشید با حیات وب، کاربری آسان انگیزه اصلی کاربران اینترنت جهت استفاده از این شبکه می باشد پس قطعا دور از ذهن است یک کاربر اینترنتی راضی شود برای استفاده از چندین خدمات مورد نیازش هر روز به چندین سایت سرکشی کند و برای استفاده از آنها مجبور به ثبت نام های تکراری و نیز محافظت از چندین شناسه و رمز عبور متفاوت باشد، از همین رو وب ناخواسته به نسل جدیدی از سرویس دهی رسید که امروز همگی آنرا با نام وب پورتال می شناسند.

به نظر من برای اینکه بتوانیم بهترین و علمی ترین تعریف را از وب پورتال داشته باشیم بهتر است به بررسی واژه به واژه این کلمه بپردازیم، کلمه ای که خود در برگیرنده بسیاری از مفاهیم مهم روز ICT و تجارت است تا جایی که می توان گفت وب پورتال ها شرکت های نفت اینترنتی هستند!

در بالا با مفهوم Web به خوبی آشنا شدیم و دریافتیم که وب عامل دسترسی آسان به خدمات و محتویات مجازی، در یک کلام اینترنت است. همچنین در مورد واژه Portal می توان گفت، منظور ما یک Gateway و یا Doorway یا همان شاهراه و دروازه است، دروازه ای که به تبعیت از ذات اصلی خود یعنی همان دسترسی آسان، دسترسی ما را به وب و در نهایت اینترنت راحتتر از پیش می کند و محلی می شود برای به اشتراک گذاری خدمات و محتویات توسط چند وب سایت توانمند و مورد نیاز.
آنچه از این تعریف بر می آید بر ما روشن می سازد که وب پورتال یک محصول خاص نیست و همانند وب سایت یک ماهیت استاندارد و تشکیل شده از دو زیر ساخت خدمات (Services) و محتویات(Content) است که این ماهیت خروجی چندین استاندارد, دیتا و engine خاص زیر نظر یک یا چند مجموعه نظارتی مشخص و همگام است.
معمولا تعریف بالا اکثر کاربران غیر مسلط را به اشتباه می کشاند که هر وب سایت پر از لینک و یا یک وب سایت همه کار همان پورتال است چرا که برابر تعریف بالا می تواند دسترسی کاربران را به سایر وب سایت ها آسانتر کند که می توان با اطمینان گفت این تعبیر کاملا غلط و دور از تعاریف استاندارد می باشد چرا که همانگونه که در بالا نیز بیان کردیم وب پورتال یک ماهیت تحت وب است که ارائه دهنده خدمات و محتویات به صورت یکجاست.

هدف وب پورتال ها طبقه بندی کردن اطلاعات و نیز تعریف دسترسی آسان به آنهاست که برای جلوگیری از پراکندگی چگونگی یافتن، دسترسی و نگهداری اطلاعات توسط کاربر و به صورت خلاصه جلوگیری از سردرگمی ایشانٰ، به صورت همزمان سرویس های اصلی و جانبی را در اختیار کاربران قرار می دهند که مجموع این سرویس ها نیز در یک بستر اشتراکی (Account) نقطه مشترک دارند که اصلی ترین نقطه مشترک آنها ID و Profile است.

اکثر وب پورتال ها در چند آیتم نقاط مشترک و کلیشه ای دارند که به ترتیب عبارتند از:
• تنوع سرویس دهی

  • چگونگی سرویس دهی
  • نحوه دسترسی کاربر به سرویس
  • درآمد زایی و

Business plan

  • تامین اطلاعات

و درواقع همین چند آیتم کوتاه اما حساس هستند که سند تضمین رشد و حیات وب پورتال ها که در نهایت منجر به یک رقابت تنگاتنگ میان هم نوعان خود میشود را امضا کرده اند!

سرویس های یک وب پورتال تنوع بیشتری به سرویس های یک وب سایت را دارند، چرا که فعالیت وب سایت ها اکثر به صورت تخصصی بوده و موضوعیت آنها اغلب حول یک و یا چند آیتم مشخص و محدود که نهایتا توجیه کننده یک مورد مشخص است می گردد که همین امر سبب محدود بدون گروه های کاربری وب سایت های می شود.
اما یک وب پورتال با تنوعی که در سرویس های آن ذکر شد می تواند میزبان اکثر اقشار جامعه با هر نوع طرز فکر، سلیقه و نهایتا نیازی باشد.
از مهم ترین سرویس های اصلی یک پورتال می توان به موارد زیر اشاره برد:
ماشین جستجوایمیلفضای رایگان و یا وبلاگارائه اطلاعات مختلف (مسافرت، پزشکی و…)اخباردانلود (فرمت های مختلف)گفتگو وChat
همچنین وب پورتال ها سعی می کنند سرویس های مطلوب و به روزی (At time) را در کنار سایر سرویس های اصلی و کلیشه ای در اختیار کاربران خود قرار دهند تا با ربودن ذهن کاربران و جلب نظر عده کثیرتری از کاربران مشتاق توسط سرویس های جانبی و جذاب صاحب اکثر سهام بازار صنفی خود شوند.

منظور از چگونگی سرویس دهی نیز نوع در اختیار گذاشتن خدمات به کاربران است. وب پورتال ها برای اینکه مشتریان خود را از دست ندهند و در نهایت پیروز از رقابت بازار اطراف خود بیرون بیایند سعی می کنند اصلی ترین سرویس ها و نیز عمومی ترین ها را به صورت رایگان در اختیار کاربران قرار دهند.

از طرف دیگر، جدا از رایگان بودن امتیاز استفاده از خدمات وب پورتال ها، اکثر قریب به اتفاق این خدمات همگی در یک زیر ساخت با هم مشترک هستند و این بدان منظور است که جدا از پیچیدگی مراحل و دفعات شخصی سازی در وب پورتال ها؛ در وقت و کنترل کاربر نسبت به موقعیت خود حرکتی صورت گرفته شده باشد.

مشترک بودن زیر ساخت سرویس های یک وب پورتال Basic account and cardinal ID)) امورات دسترسی و امنیت کاربر را تا حد بسزایی سامان می بخشد و در این شرط کاربر از ثبت نام های چند باره در یک یا چند وب سایت ( یا وب پورتال)، سردرگمی بین چند شناسه و رمز متفاوت، Cookies, cashed و نیز امنیت پایین دور می ماند و می تواند با یک Security واحد و ID و رمز ورود به همه نوع سرویسی دسترسی داشته باشد و جدا از تمامی این موارد با توجه به این لایه زیر ساختی امکان شخصی سازی به صورت پراکنده و متمرکز به کاربر داده می شود.
وب پورتال هایی که سعی می کنند سرویس های اصلی مورد نیاز کاربران را در ازای پول در اختیار ایشان قرار دهند به دلایل فراوان و مستندی تا ابد در خم یک کوچه باقی خواهند ماند!نحوه دسترسی کاربر به سرویس ها در آیتم لایه زیر ساخت با چگونگی سرویس دهی نقطه مشترک دارند و جدا از این مورد Remote access جایگاه مهمی در نحوه دسترسی کاربر و در نهایت محبوبیت یک وب پورتال دارد.

اکثر کسانی که جز کاربران همیشگی اینترنت هستند و به نوع زندگی ها به دو بخش محیطی و مجازی تقسیم شده است همیشه دغدغه دسترسی به اینترنت را در شرایط خاص دارند که یکی از مهم ترین عوامل کمک کنند به آنها همان دسترسی غیر مستقیم است که معمولا از طریق موبایل و SMS Engine های گوناگون صورت می پذیرد.

در صورتی که تمامی این آیتم ها به صورت کامل و صحیح در زمان مشخص و مورد نیاز اجرا شوند پروِژه وب پورتال ما به مرحله سودآوری خواهد رسید که این مرحله با سه آیتمی که در بالا آمد در تعامل مستقیم قرار دارد به گونه ای که در صورت نبودن یک طرح توجیه اقتصادی مشخص و علمی کل حیات پروِژه را با مخاطره روبرو کرده ایم.اما با ذکر تعاریف بالا اصلی ترین سوالی که پیش می آید نوع درآمد زایی وب پورتال هاست. قطعا از خود می پرسید زمانی که قرار است اکثر سرویس ها مخصوصا سرویس های اصلی به صورت رایگان در اختیار کاربران که قطعا تعداد آنها نیز کم نیست قرار بگیرد اینکار جز صرف هزینه چه سودی برای ما در بر خواهد داشت؟!

جواب سوال شما بسیار ساده است، وب پورتال ها رابطه کاملا مستقیم با تکنیک e-commerce دارند از همین رو اکثر بازگشت هزینه ها و سودآوری وب پورتال از طریق تجارت الکترونیکی تحقق می یابد.

برای اینکه مسئله برایمان واضح تر از قبل باشد بهتر از با تعریف تجارت الکترونیک آشنا باشیم، تجارت‌ الكترونيك‌ به‌ معناي‌ مبادله‌ محصولات‌ و خدمات‌ درمقابل‌ پول‌ با استفاده‌ از تواناييهاي‌ اينترنت‌ است.

از تعریف بالا نتجیه می گیریم که تجارت‌ الكترونيك‌ به‌ معني‌ اطلاع‌رساني، تبليغات‌ و خريد و فروش‌ كالاها و خدمات‌ و حفظ‌ و برقراري‌ روابط‌ تجاري‌ از طريق‌ سيستم‌هاي‌ مخابراتي‌ و ابزارهاي‌ پردازش‌ داده‌ها است که از مهم ترین آیتم های در دسترس و عملی آن در شرایط فعلی می توان به تبلیغات و فروشگاه های اینترنتی اشاره کرد.

همانگونه که ملاحضه می کنید یکی از تاکیدات اصلی تجارت الکترونیک واگذاری خدمات اینترنتی است که پورتال ها به آن توجه بسیاری خاصی دارند و اصلی ترین آن نمایش تبلیغات سایر شرکت ها و محصولات و خدمات است.

وب پورتال ها با ارائه سرویس های رایگان که راه اندازی و نگهداری آنها چندان هم کم هزینه نیست، سعی می کنند تا آمار کاربران روزانه(Visitor) خود را به درجه بالاتری برسانند و پیرو همین آمار بازدید که قطعا نرخ قابل توجهی خواهد بود حجم ترافیک خود را افزایش دهند و محیط مناسبی را جهت نمایش تبلیغات علاقه مندان و معرفی محصولات و خدمات آنها فراهم آورند.می توان مطمئن بود کمپانی “الف” که نیاز به معرفی محصول و یا محصولات خود برای فروش بیشتر دارند حاضرند هر مبلغ عقلانی را جهت شهرت و محبوبیت و در نهایت فروش بیشتر بپردازند و همین امر سبب می شود که گردانندگان یک وب پورتال پس از گزراندن یک پروسه لازم پول خوبی به جیب بزنند چرا که با این اوصاف پورتال ها را می توان شرکت های نفت اینترنتی دانست.

و نهایتا آیتم دیگری که جز کلیشه ای ترین خصوصیات وب پورتال هاست تامین محتویات آنهاست.

هیچگاه یک پورتال مانند Yahoo نمی تواند تامین کننده تمامی محتویات و یا حتی مدیر کلیه بخش های خود باشد چرا که در صورتی که قرار باشد تمامی این کار ها را به تنهای انجام دهد جدا از صرف هزینه زیاد و نیاز به زمان بالا جهت جمع آوری و طبقه بندی ، به دلیل نبود ذهنیت های متفاوت و تنوع سلیقه خود را با موذل یکنواختی و روزمرگی روبرو ساخته است و این می تواند نقطه شروع هرز رفتن حیات یک وب پورتال باشد.

مهم ترین ویژگی ها وب پورتال را در یک جمله می توان به شرح زیر دانست که البته این خود می تواند به جزئی از تعریف پورتال محسوب شود.

در اختیار گذاشتن اطلاعات بیشمار و مختلف با تعیین اهداف قبلی، سطح دسترسی و رده بندی زیر نظر کادر نظارت و مدیریت در یک قالب انعطاف پذیر که به صورت جذاب و قابل دسترسی در کنار سرویس ها و خدمات مفید به کاربران اینترنت به گونه ای که سرویس دهنده و سرویس گیرنده هر دو از امنیت سرویس خود اطمینان داشته باشد .
اعم ویژگی های پورتال را به صورت تیر وارمی توان در موارد زیر دانست:

1- قابلیت شخصی سازی اطلاعات و ظاهر customization))
2- قابلیت استفاده برای عموم و عدم پایداری به Platform
3- قابلیت دسترسی به تمام سرویس ها تنها با یکبار ورود به سیستم Single sign-on))

4- دسته بندی و رده بندی اطلاعات در بخش مدیریت و ارائه به کاربر Taxonomy))
5- تعامل و یافتن سریع کاربران در مواقع ضروری (Alert)
6- دسترسی سریع به اطلاعات

7- ارائه سایر سرویس های اینترنتی مبتی بر وب

پورتال ها نتیجه تلاش ما برای رسیدن به کیفیت مطلوب در حداقل زمان است. تا مدتی پیش خیلی ها گمان می برند هر چقدر کاربران اینترنت ورزیده تر شوند نسل پورتال ها روز به انقراض کشیده می شود در حالی که امروزه عکس این گزینه ثابت شده است.
نتیجه ای که از این ویژگی های بی نظیر بر می آید صرف جویی در هزینه و زمان و دسترسی سریع تر و مطلوب تر به اطلاعات و خدمات اینترنتی و در نتیجه افزایش راندمان کاری خواهد بود. در چنین حالتی تعجب نکنید که پورتال را به Mouse کامپیوترتان نسبت دهم!

شاید با این تشابه درک ویژگی های پورتال را برایتان آسان تر کند:
پورتال چیزی مشابه یک OS و سیستم عامل عمل می کند بدانگونه که صرف نظر از خاصیت برقراری ارتباط سیستم عامل با سخت افزار دسترسی ما را به پوشه ها و فایل های موجود در هارد دیسک را آسان تر می کند.

در چنین حالتی اگر وب سایت را DOS در نظر بگیریم و پورتال را ویندوز قدرت کارایی هر یک را به سادگی در می یابیم. اما در نهایت تمامی این امکانات در محیط ویندوز با توجه به داده های موجود در هارد دیسک به ما داده می شوند.

از مهم ترین ویژگی های پورتال که در تعریف علمی از آن به عنوان قابلیت و سرویس یاد کردیم امکان بر قراری ارتباط دو طرفه میان کاربران است.
در پورتال ها این امکان به کاربران داده می شوند که بتوانند از طرق مختلف مانند چت و Web2 با یکدیگر در تماس و تعامل اطلاعات با فرمت های خاص باشند.
همچنین امکان شخصی سازی که یکی از مهم ترین عوامل خدماتی پورتال محسوب می شود سبب رضایت مخاطبان و کاربران پورتال ها شده است چرا که با امکان شخصی سازی و Customize شما خودتان نحوه دسترسی به بخش مدیریتی، سرویس ها و اطلاعات را با امنیت دلخواه تغییر وتعیین می کنید. درواقع با توجه به بیان تشابه با سیستم عامل، می توانید از اطلاعات خود Back up بگیرید، Shortcut بزنید و یا سطح دسترسی افراد دیگر را به اطلاعات خود چه در Security و چه View تعریف کنید.

اکثرا گمان می برند که وب پورتال ها به دو دسته عمومی و تخصصی تقسیم بندی می شوند که پورتال های عمومی ارائه کننده خدمات عمومی و کلی هستند و پورتال های تخصصی ارائه دهنده سرویس ها و مطالب تخصصی که نمی تواند بیشتر از یک موضوع اصلی باشد هستند.

از همین رو در بسیاری از موارد دسته بندی پورتال ها را با اصطلاح عمودي (Vertical) و افقي (Horizontal) انجام می دهند، البته از نظر من این دسته بندی چندان صحیح و کامل نیست و ممکن است باعث اشتباهاتی در باب تشخیص پورتال شود.همچنین بعضی معتقد اند پورتال به دوسته دیگر با اصطلاح کاربردی و اطلاعاتی نیز تقسیم می شود. که البته این طرز فکر کاملا اشتباه ست چرا که خاصیت اصلی پورتال ارائه سرویس و اطلاعات در کنار هم است. در صورتی که وب پورتال را غیر از این تقسیم بندی کنیم در حال بررسی وب سایت هستیم نه پورتال!
از طرف دیگرعده ای بیان می کنند پورتال ها چهار دسته کلی تقسیم می شوند که عبارتند

از:

  • Business to Customer Portal (B2C)
    • Business to Business Portal (B2B)
    • B2E
    • Public Portal

 

انواع پرتال

پرتال چيست؟ كه پرتال دروازه‌اي براي ورود به دنيايي از اطلاعات است.
پرتال‌ها به 5 دسته كلي تقسيم مي شوند:

پرتال‌هاي تخصصي: (Specialized Portals) پرتال‌هايي هستند كه براي يك هدف خاص طراحي شده‌اند.

پرتال‌هاي شركتي: (Enterprise Portals) پرتال‌هايي كه مخصوص يك شركت خاص طراحي شده‌اند و كاربران آن اغلب كارمندان شركت هستند.

پرتال‌هاي فضاي كار: (Workspace Portals) پرتال‌هايي هستند كه بر اساس زمينه‌هاي كاري مختلف طراحي مي شوند.

پرتال‌هاي تجاري: (Marketspace Portals) اين پرتال‌ها از تجارت الكترونيك در مدل‌هاي شركت با شركت (B2B) و شركت با مشتري (B2C) پشتيباني مي‌كنند.
پرتال‌هاي علمي: (Knowledge Portals) پرتال‌هايي هستند كه امكان همفكري بين افراد متخصص در انجام يك پروژه مشترك را مي‌دهند.

به طور كلي پرتال‌ها داراي ويژگي‌هاي گوناگوني هستند، اما ويژگي‌هاي اصلي كه مي‌توان براي آنها برشمرد، عبارتند از:

امكان جست‌وجو: ويژگي اصلي و پايه‌اي پرتال‌ها برخورداري از امكان جست‌وجوي پيشرفته است.

يكپارچگي اطلاعات: اطلاعات از منابع مختلف جمع‌آوري شده و در قالب يك سايت به كاربر ارائه مي‌شود.

امكان سفارشي سازي: هر كاربر بسته به خصوصياتي كه در هنگام ورود (log in) به پرتال ارائه مي‌كند، اطلاعات متفاوتي را دريافت خواهد كرد.

براي مثال اگر پرتال يك شركت را در نظر بگيريم، اطلاعات و سرويس‌هايي كه مدير شركت پس از ورود به پرتال دريافت مي‌كند، متفاوت از اطلاعات و سرويس‌هايي است كه كارمندان دريافت مي كنند.

تكنولوژي Push: به فناوري اطلاق مي‌شود كه به شكل خودكار و بدون درخواست كاربر، اطلاعات متناسب با سليقه فرد به دسك‌تاپ او ارسال مي شود.

معماري پرتال‌ها:

از نظر معماري، پرتال‌ها به دو دسته پرتال‌هاي عمودي (Vertical) و افقي (Horizontal) تقسيم مي شوند.

پرتال‌هاي افقي اطلاعات گسترده‌اي در موضوعات بسيار متنوع ارائه مي‌كنند در حالي كه در پرتال‌هاي عمودي، كليه اطلاعات ارائه شده عليرغم گستردگي تنها در مورد يك موضوع خاص است.

به شكل ساده‌تر مي‌توان گفت كه پرتال‌هاي افقي، نقش پرتال‌هاي عمومي و پرتال‌هاي عمودي نقش پرتال‌هاي تخصصي را بازي مي‌كنند. ياهو نمونه‌اي از پرتال‌هاي افقي است كه موضوعات گوناگوني را پوشش مي‌دهد البته درمورد ياهو به دليل گستردگي فوق‌العاده، لفظ مگا پرتال را به آن نسبت داده‌اند. از سوي ديگر امكان شخصي‌سازي را كه به عنوان يكي از ويژگي‌هاي كليدي پرتال ذكر كرديم، به خوبي مي توان در ياهو مشاهده كرد بدين منظور به آدرس http://my.yahoo.com مراجعه كرده و با وارد كردن شناسه كاربري و كلمه عبور خود وارد ياهو شويد .در اين حالت اطلاعات صفحه ياهو به صورت نواحي شكل‌هاي مستطيلي قابل انتخاب مختلف نمايش داده مي‌شود و مي‌توانيد موضوعات دلخواه خود را انتخاب كنيد. در اين صورت ديگر نياز نيست به صفحه آغازين ياهو مراجعه كنيد بلكه مي‌توانيد به شكل مستقيم به سراغ موضوعات دلخواه خود برويد.

واژه وب پرتال (Web Portal) يا اختصارا پرتال براي سايت‌هايي به كار مي‌رود كه براي اغلب كاربران به عنوان نقطه شروع كار با اينترنت است. نمونه سايت‌هاي پرتال عبارتند از Yahoo، Altavista ،Iview ،Infoseek ،Lycos ،Excite اغلب پرتال‌هاي امروزي در ابتدا تنها يك موتور جست‌وجوي ساده بوده‌اند كه با گذشت زمان و تكامل تدريجي به شكل فعلي درآمده‌اند.
با ورود به يك پرتال به 2 دسته از منابع مي توان دسترسي پيدا كرد:
١- اطلاعات: موضوعات طبقه بندي شده ، پيوندهاي مفيد و غيره.
٢- سرويس‌ها: براي مثال سرويس‌هايي نظير پست الكترونيكي و غيره.
در يك كلام مي توان گفت

 

پورتال سازمانی چه مزایایی دارد؟

 

مزايايی که معمولاٌ از توسعه‏ يک پورتال سازمانی حاصل می شود، عبارتند از:

کاهش هزينه‏ توسعه: چون ابزارهای توسعه رايگان هستند، در نتيجه هزينه ‏ها در سطح پايينی باقی می مانند. شما ديگر نگران صدور گواهي‏ هاي بهره ‏برداري هفته‏ آينده نخواهيد بود. به علاوه استفاده از راه ديگر، زمان‏بر و به بياني تلف‏ كننده وقت و فرصت شما خواهد بود. زمان مورد نياز شما براي خريد از فروشنده‏ مناسب، تعريف شرايط خودتان براي خريد از چندين فروشنده و عبور از ميان فرايند انتخاب فروشنده ها همواره پر هزينه و وقت گير است. پورتال مي‏تواند صرفه ‏جويي جالب‏ توجهي را در اين زمينه براي شما به ارمغان آورد.

كاهش هزينه به ازاي هر صندلي: هزينه‏ اي كه معمولاً در هر سازمان به ازاي تك تك پرسنل آن سازمان در نظر گرفته مي شود‏‏‏، به صورت سنتي مجموعه ‏اي از هزينه‏ هاي انفرادي را در بر مي‏گيرد كه در نهايت رقم مجموع قابل ‏توجهي را نشان مي‏دهد. بهره ‏برداري از يك پورتال و پايگاه داده‏ آن‏، اين هزينه را به طور قابل‏ توجهي كاهش مي‏دهد چرا كه شما با گستردن يك بستر يعني پورتال، كليه‏ كاركنان شركت و مراجعان آنان را وادار مي سازيد كه از اين بستر براي انجام تعاملات سازماني خود بهره‏ برداري نمايند. گاهي اوقات بهره ‏برداري مطلوب از اين محمل ارتباطي سبب مي شود كه حتي شما براي تعداد اتاق‏هاي مورد نياز سازمان يا شركت خود بازبيني دوره ‏اي انجام دهيد و تعداد اين فضا‏ها را كاهش دهيد. اين كاهش فضا در مقاطع حساس مي‏تواند جلوي اتلاف بودجه زيادي را بگيرد.از آنجايي كه كليه مشتريان و اغلب فروشندگان شما در صورت وجود داشتن چنين پورتالي از آن بهره ‏برداري خواهند نمود، شما در حالت كلي نمي‏توانيد ارزيابي دقيقي از اين صرفه ‏جويي داشته باشيد. اما هنگامي كه مشتريان و فروشندگان شما زياد باشند،‏ مبلغ اين صرفه ‏جويي مي تواند بسيار جالب توجه باشد. چيزي كه كاملاً روشن است‏، اين واقعيت است كه شما به مراتب بيشتر از آن چه كه به شركت توليد‏كننده پورتال پرداخته ‏ايد، عايد سازمان خودتان خواهيد نمود. درك اين موضوع در نيل به اهداف سازمان براي مديران آن بسيار مهم است.

 

كاهش هزينه ‏هاي سخت ‏افزاري: ابزارهاي توسعه‏ كد باز شما از نظر نوع منبع‏، اثربخش هستند. اين به مفهوم آن است كه شما قادر خواهيد بود بخش عمده‏ اي از فرايند توسعه‏  پورتال را حتي با استفاده از يك رايانه روميزي پنتيوم دوي 400 مگا هرتزي انجام دهيد كه به عنوان يك سرويس دهنده‏ كوچك عمل خواهد نمود. علاوه بر سيستم ‏هاي عامل رايج مانند Windows 2000 يا Windows XP‏، سرويس ‏دهنده‏ هاي مبتني بر سيستم‏هاي عامل كد باز مانند MySQL و PHP هم مي‏توانند به عنوان بسترهاي راه‏ اندازي مورد استفاده قرار بگيرند‏ چون اين سيستم‏ها شرايط خاص سخت ‏افزاري ندارند و در هر محيط سخت‏ افزاري قابل اجرا هستند.

 

چارچوب زماني تسهيل شده: از آن جايي كه شما شخصاً نيازي به خريد محصولات نرم ‏افزاري نداريد‏، شركت تهيه ‏كننده‏ نرم ‏افزار پورتال رأساًَ تهيه چنين نرم ‏افزارهايي را بر عهده خواهد گرفت و اين موضوع در وقت و هزينه‏ شما صرفه جويي خواهد كرد. همين امر مي‏تواند سرعت آغاز به كار پورتال در سازمان شما را تا حد زيادي افزايش دهد.

صرفه ‏جويي كلي: اين صرفه ‏جويي ‏ها به پنج روش اصلي حاصل مي شوند. روش اول آن است كه هزينه‏ ابزارهاي توسعه به صفر مي رسد. روش دوم يعني كاهش اين هزينه ‏ها به ازاي هر يك صندلي كه ممكن است شما در سازمانتان در نظر بگيريد. روش سوم عبارت است از به صفر رساندن هزينه ‏هاي زايد سخت افزاري‏ زيرا شما سخت‏ افزارهاي مورد نياز را در حالت عادي در سطح سازمان داريد. روش چهارم شامل اين موضوع مي شود كه ارايه ‏دهنده خدمات اينترنتي شما به راحتي مي تواند از عهده‏ استقرار و راه‏ اندازي پورتال شما بر‏آيد. بنابراين، باز هم به نحو قابل توجي در هزينه‏ هاي شما صرفه‏ جويي مي شود. و بالاخره روش پنجم‏، حذف زمان‏هاي زائد در راه ‏اندازي پورتال است و استقرار پورتال در حداقل زمان ممكن مي شود.

 

تفاوت پورتال  و وب سایت در چیست؟

ارائه يک تعريف مشخص از پورتال همواره يک چالش بوده است. شايد واژه پورتال (به معني دروازه يا محل ورود به يک شهر)، تا بحال بيشترين کاربرد را در IT داشته است. طبق تعاريفي که تا بحال ارائه شده است، پورتال را مي توان يک مرکز ارائه خدمات و اطلاعات اينترنتي دانست که بر چهار پايه اصلي استوار است:
1) انطباق پذيري
2) اختصاصي کردن
3) يکپارچه سازي
4) پشتيباني انجمنهاي اينترنتي
يکي از مهمترين مفاهيم پورتال، محتوا مي باشد. محتوا را مي توان در حالت کلي هر شيء الکترونيکي، اعم از اسناد HTML/XML، تصاوير، صدا و هر چيزي که به صورت الکترونيکي ارائه شده باشد، دانست. اعمالي را که پورتال روي محتوا انجام مي دهد، مي توان به پنج گروه کلي تقسيم بندي کرد:

1) گردآوری: جمع آوري اطلاعات و خدمات از منابع متعدد و توزيع شده به طريقي قابل توجه و معني دار.

2) اختصاصي کردن: اين پروسه اي است که از طرف پورتال براي نمايش اطلاعات به کاربران بر اساس نيازهاي آنان اجرا مي شود. اين مقوله نيازمند وجود فراداده محتوا (يعني اطلاعاتي در مورد اطلاعات موجود در سايت) است که نقش هر کدام از کاربران را، به علاوه حقوق دسترسي آنها مشخص مي کند.
3) توصيه و معرفي کردن محتوا: هنگامي که يک نرم افزار، از اطلاعاتي که در باره شما مي داند، براي پيشنهاد کردن اطلاعات و يا خدمات جديد استفاده مي کند، آن را يک سيستم توصيه گر مي ناميم. پورتال مي تواند بر اساس علاقمنديهاي يک کاربر و يا اطلاعاتي که در مورد او مي داند، مطالب مناسب را در اختيار او قرار دهد. اين مهم مي تواند حتي از طريق دنبال کردن موضوعات مورد علاقه کاربر صورت گيرد.

4) گلچين کردن و خلاصه کردن مطالب: پورتال مي تواند به صورت خودکار مطالب را خلاصه نموده، در اختيار کاربر قرار دهد. به عنوان مثال کلمات کليدي يک مقاله مي تواند براي جستجوي آن مورد استفاده قرار گيرد.شايد بتوان از Yahoo يا Amazon به عنوان کاملترين پورتال هايي که تا به حال ساخته شده اند، نام برد. بنا به آنچه ذکر شد، تفاوت هاي اساسي ميان يک وب سايت و يک پورتال وجود دارد. مهمترين اين موارد در زير به صورت خلاصه آورده شده است:

پورتال به صورت دروازه ورود به يک بانک اطلاعاتي است. آنچه که مهم است، آن است که پورتال همواره ما را به سايتها يا پورتال هاي ديگر راهنمايي مي کند و به خودي خود تنها يک راهنما است. براي همين است که در بعضي از موارد به پورتالها، صفحات زرد اينترنتی نيز مي گوييم. در حالي که يک وب سايت مي تواند حاوي مقدار زيادي اطلاعات باشد که فقط بر روي آن سايت قابل دسترسي است. همچنين ممکن است وب سايت از امکاناتي مشابه يک پورتال براي جستجو و مديريت داده ها استفاده نمايد، اما آنچه که مهم است آن است که اين داده ها عموماً بر روي پايگاه های اطلاعاتی خود سايت قرار دارند.
پورتال عموماً حاوي مطالبي است که جنبه اطلاعات عمومي دارد. داده هايي که از منابع مختلف بر روي يک پورتال جمع آوري مي شوند، معمولاً داراي پراکندگي فراواني هستند. به همين علت، در بسياري از پورتال ها، ابزارهايي مانند فهرست کاوش قرار داده مي شود تا اين اطلاعات را طبقه بندي نمايد.
از سوي ديگر داده هاي قرار داده شده بر روي يک وب سايت، اولاً از منابع محدودتري تأمين مي شوند و ثانياً داراي پراکندگي زيادي نبوده، حول يک محور و موضوع مشخص دور مي زند.

پورتال يک سيستم کاربر محور است. به اين معني که تمام امکانات پورتال بر اين اساس پيش بيني شده است تا جوابگوي نياز هاي کاربران با سلايق، علاقمنديها، سنين و رده هاي کاري متفاوت باشد. امکاناتي مثل پست الکترونيکي، گفتگو ، انجمنهاي اينترنتي و … همه براي آن است که کاربران را به هر شکل ممکن به پورتال دعوت نمايد. در حاليکه يک وب سايت، يک سيستم موضوع محور است. درست است در هر وب سايت، امکاناتي براي کاربران مختلف پيش بيني مي شود، اما بايد به اين نکته توجه داشت که کاربري که با يک وب سايت کار مي کند بايد به شکلي به موضوع وب سايت مرتبط يا علاقمند باشد.
و بالاخره اينکه، يکي از مهمترين جنبه هاي تفاوت بين پورتال و وب سايت جنبه اقتصادي آن است. پورتال ها عموماً براي کسب درآمد ساخته شده اند. بيشتر پورتال ها درآمد هاي خود را از طريق تبليغات کسب مي نمايند.

 

 

مردم به پورتال‌ها اعتماد ندارند:

 

  • دنیای اقتصاد – عصر، عصر كامپيوتر است استفاده از ابزارهاي ارتباطي پيشرفته‌اي مانند اينترنت، ماهواره و … عصري كه ارتباط مردمانش با استفاده از تجهيزات ارتباطي جديد و پيشرفته با دوران گذشته زمين تا آسمان فرق مي‌كند.
    عصري كه در آن ديگر به ندرت خبري از نامه‌نگاري، ديد و بازديدهاي مداوم و حتي دلتنگي‌هاي گاه و بي‌گاه است.

مردمان اين عصر كافي است اراده كنند تا از حال و روز هم باخبر شوند. كافي است كامپيوتر را روشن كنند و به شبكه جهاني اينترنت وصل شوند. آن گاه با استفاده از يك وب‌كم كوچك و هدفون مي‌توانند صدا و تصوير عزيزان خود را مستقيم دريافت كنند. مي‌بينيد، در دنياي كامپيوتري امروز، حتي دلتنگي هم جايي ندارد.
اين بخش كوچكي است از تسهيلاتي كه زندگي در دنياي كامپيوتري براي انسان به ارمغان آورده است. هر روز كه مي‌گذرد كامپيوتر دستاورد جديدتري براي رفاه و آسايش انسان به ارمغان مي‌آورد. شايد راه‌اندازي پورتال‌هاي سازماني و خدماتي يكي ديگر از تسهيلاتي باشد كه دنياي كامپيوتري امروز براي ساكنانش در نظر گرفته است.

راهكارهايي براي صرفه‌جويي در وقت و هزينه كاربران رايانه!
اما نكته اين جا است كه كاربران رايانه تا چه حد با اين پورتال‌ها آشنايي دارند و ميزان اعتماد آنان به اين پورتال‌ها تا چه حد است؟ اصلا پورتال چه خدماتي ارائه مي‌دهد؟

 

ماهيت پورتال

 

پورتال كه در لغت به معني درگاه و دريچه است، شامل صفحه وب واسطي است كه امكان دسترسي آسان را به هر چيزي كه كاربر براي انجام وظيفه يا خواسته‌اش نياز دارد، بدون توجه به اينكه محل فيزيكي آن كجا است فراهم مي‌كند.
به گفته ساسان رنجبر، يك كارشناس حوزه IT، يك پورتال داراي ويژگي‌هايي همچون گردآوري اطلاعات، در دسترس بودن و هدفدار بودن اطلاعات است و بايد در هر زمان و مكاني در دسترس باشد.

وي معتقد است: در حال حاضر اكثر سازمان‌ها و واردات از وزارت كشور گرفته تا اداره آب و فاضلاب و اداره پست و … يك پورتال سازماني دارند كه در آنها خدمات گوناگوني ارائه مي‌شود. اگر سري به پورتال جمهوري اسلامي ايران با نشاني www.iran.ir بزنيد مي‌توانيد ليست پورتال‌هاي موجود را مشاهده كنيد.
وزارت كشور، اداره آب و برق، آموزش و پرورش، موسسات مالي و اعتباري، هتل‌ها و اقامت‌گاه‌ها، شهرداري‌ها و … از نهادهايي هستند كه با راه‌اندازي پورتال در صدد برآمده‌اند تا علاوه‌بر خدمات‌رساني به مردم از رفت‌و‌آمد مراجعان به اين مركز بكاهند،

اما آيا با توجه به اينكه هنوز بسياري از مردم اعتماد چنداني به اين پورتال‌ها ندارند، اين پورتال‌ها در تحقق اهداف خود موفق بوده‌اند؟

كارشناسان معتقدند، اگرچه متوليان راه‌اندازي اين پورتال‌ها معتقدند طي سال‌هاي ابتدايي راه‌اندازي اين پورتال‌ها ميزان استقبال و بازديد از پورتال‌ها درحد قابل‌قبولي بوده است اما آنچه مسلم است زمان لازم است، تا با اطلاع‌رساني درست عموم مردم به سمت استفاده از پورتال گرايش پيدا كنند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا